Cần quy định rõ thẩm quyền yêu cầu doanh nghiệp ngừng cung cấp ứng dụng mạng

14:48, 29/05/2018
|

(VnMedia) - Luật An ninh mạng yêu cầu doanh nghiệp tạm ngừng hoặc ngừng cung cấp thiết bị số, ứng dụng mạng để bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Vậy ai có thẩm quyền này?…

Sáng 29/5, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại Hội trường về dự án Luật An ninh mạng.

Phát biểu tại Nghị trường, đại biểu Nguyễn Bá Sơn (TP Đà Nẵng) phân tích, trong báo cáo có nêu hai lần có một hàm ý, sự cần thiết của Luật An ninh mạng bù đắp cho những thiếu vắng do Luật An toàn thông tin mạng quy định chưa được đầy đủ và chưa được cụ thể.

“Tôi cho rằng nhận xét này có lẽ không phù hợp với nguyên tắc xây dựng pháp luật. Mỗi đạo luật chỉ có thể điều chỉnh một hoặc một nhóm các khách thể không thể có 2, 3 luật cùng điều chỉnh một khách thể.” – đạị biểu Sơn nói.

Tán tán thành ý kiến của nhiều đại biểu về việc cần thiết có Luật An ninh mạng, tuy nhiên, đại biểu đoàn Đà Nẵng đề nghị Ban soạn thảo xem lại điểm c khoản 1 Điều 17 là phòng ngừa xử lý hành vi sử dụng không gian mạng, công nghệ thông tin, phương tiện điện tử để vi phạm pháp luật, trật tự xã hội. Khoản c quy định là xâm phạm bí mật cá nhân dẫn đến người bị xâm phạm tự sát, uy hiếp hoặc gây thiệt hại về tinh thần cho người khác bởi theo ông, “để cho một hậu quả quá nặng nề xảy ra mới bắt đầu xử lý thì điều đó không ổn.” Ngoài ra, cụm từ “uy hiếp hoặc gây thiệt hại về tinh thần cho người khác” cần phải được làm rõ bởi “khó để chúng ta thẩm định, đo được thiệt hại đến đâu”.

Đại biểu Nguyễn Bá Sơn - Đà Nẵng
Đại biểu Nguyễn Bá Sơn - Đà Nẵng

Về quy định tại khoản 3 Điều 39 là yêu cầu doanh nghiệp tạm ngừng hoặc ngừng cung cấp thiết bị số, ứng dụng mạng để bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, theo đại biểu Sơn, “quy định thế này chưa rõ”.

“Trong luật, tôi đề nghị phải nói rõ ai có thẩm quyền làm việc này. Rõ ràng là có nguy cơ xâm phạm nghiêm trọng đến lợi ích của doanh nghiệp, của người dân, nên cần phải quy định rõ ràng hơn trong trường hợp này” – đại biểu Sơn nói.

Về điểm c khoản 2 Điều 26 là yêu cầu doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông ngừng cung cấp dịch vụ cho khách hàng với lý do người dùng đăng tải trên không gian mạng các nội dung tuyên truyền, chống phá nhà nước, kích động, gây bạo loạn, phá rối an ninh v.v... đại biểu đoàn Đà Nẵng cũng đề nghị cần phải quy định rõ là cơ quan nào, người nào có thẩm quyền và những trường hợp cụ thể nào thì được ngừng, tránh tình trạng trong quá trình áp dụng luật sẽ bị áp dụng một cách tùy tiện, dẫn đến thiệt hại cho doanh nghiệp, cho cá nhân.

Đồng tình với ý kiến của đại biểu Sơn, đại biểu Nguyễn Lân Hiếu (An Giang) cho biết, băn khoăn lớn nhất của ông khi đọc dự án Luật An ninh mạng là Điều 15.

“Mặc dù liệt kê đủ những thông tin xấu cần ngăn chặn, gỡ bỏ, tuy nhiên như chúng ta biết trong cuộc sống hàng ngày khó có thể khẳng định đúng, sai, nhiều khi ranh giới rất mong manh. Vậy ai là người quy định, đánh giá nội dung các thông tin được coi là vi phạm? Một cá nhân, một phòng ban hay một cục, vụ của Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Công an?” – đại biểu Nguyễn Lân Hiếu đặt vấn đề.

“Kinh nghiệm của Indonexia trong Điều 15a luật sửa đổi năm 2017 đã quy định rất rõ ràng là, người đưa ra phán xét thông tin xấu là Tòa án” – đại biểu Nguyễn Lân Hiếu nói.

Đại biểu này cũng đề nghị, Điều 26 cần viết rõ ràng hơn, vì nếu viết chung chung là "khi có văn bản của lực lượng bảo vệ an ninh mạng thì các nhà cung cấp dịch vụ trên không gian mạng phải cung cấp tất cả các thông tin khách hàng của mình" có một nguy cơ lớn có thể bị lạm dụng, xâm phạm quyền tự do cá nhân mà Hiến pháp đã quy định.

“Cần quy định rõ ràng về văn bản của cấp nào, trong hoàn cảnh nào thì cơ sở cung cấp dịch vụ không gian mạng phải cung cấp toàn bộ thông tin.” – đại biểu Nguyễn Lân Hiếu nói.

Cũng trong Điều 26 mục 4 khoản d về lưu trữ thông tin cá nhân của người sử dụng, theo ông Hiếu, còn quá chung chung, cần chi tiết, cụ thể hơn.

“Chúng ta có thể học tập kinh nghiệp của Philippin luật năm 2017 quy định cụ thể phân loại dữ liệu thông tin thành 3 cấp: Cấp 1 là những thông tin không cần hạn chế, như thông tin thông thường của cá nhân không cần hạn chế; cấp 2 là những thông tin, dữ liệu cần hạn chế, ví dụ như hồ sơ tài chính, hồ sơ sức khỏe, hồ sơ giáo dục của cá nhân cần có luật quy định để hạn chế thông tin cung cấp; cấp 3 là các dữ liệu mật, tối mật như an ninh quốc gia, quân sự, quốc phòng, bí mật thương mại hay các phát minh, sáng chế là những tài liệu cần bảo vệ tuyệt đối an toàn thì luật phải quy định rõ ràng” – đại biểu tỉnh An Giang nêu ý kiến.

Theo đại biểu Hiếu, “đây là điều luật có thể thay đổi rất nhiều môi trường hoạt động kinh doanh, đầu tư của nền kinh tế Việt Nam, một nền kinh tế đang hòa nhập rất mạnh với thế giới, chúng ta cần hết sức thận trọng, tránh những ví dụ không tốt đã xảy ra trên thế giới như nước láng giềng Indonesia vừa ra một điều luật về quy định hệ thống thông tin và giao dịch điện tử năm 2017, ngay lập tức đã tạo ra một số hậu quả và hiện nay chính người ta đang chuẩn bị sửa chữa, bổ sung cho thời gian trước mắt”.

Cần có cơ quan giám định

Trao đổi về ý kiến của đại biểu Nguyễn Lân Hiếu, đại biểu Nguyễn Hữu Cầu (Giám đốc công an Nghệ An) khẳng định, phân vân của đại biểu Nguyễn Lân Hiếu “rất có lý”.

“Trong thực tiễn, tất cả những thông tin này đều được cơ quan chức năng thông qua một cơ chế, đó là trưng cầu giám định. Lực lượng an ninh mạng cho rằng cái này là xâm phạm, cái kia xâm phạm. Chúng tôi đã làm rất nhiều vụ án về tuyên truyền chống nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc lợi dụng quyền tự do dân chủ để xâm hại lợi ích nhà nước, tổ chức và lợi ích hợp pháp của công dân. Tất cả những tài liệu trên mạng khi cơ quan điều tra thu thập được đều phải trưng cầu giám định. Nếu những tài liệu này liên quan đến văn hóa thì Bộ Văn hóa giám định, liên quan đến Sở Thông tin - Truyền thông thì Sở giám định và trả lời bằng một văn bản. Trên cơ sở giám định ấy chúng ta có thể kết luận được những tài liệu nào phải được quy định trong Điều 15” – đại biểu Nguyễn Hữu Cầu nói.

Đại biểu Nguyễn Hữu Cầu
Đại biểu Nguyễn Hữu Cầu, Giám đốc Công an Nghệ An

Về ý kiến của đại biểu Sơn đối với vấn đề đọc dữ liệu và đặt văn phòng đại diện tại Việt Nam, ông Cầu cho biết, Luật Thương mại 2005, Luật Ngoại thương năm 2017 Quốc hội vừa thông qua, đặc biệt Nghị định 28 năm 2018 của Chính phủ quy định là phải đặt văn phòng đại diện tại Việt Nam.

Thứ hai, theo đại biểu Cầu, doanh nghiệp viễn thông cũng như các doanh nghiệp khác, đặt văn phòng đại diện là nguyên tắc. “Chúng ta nói là tại sao doanh nghiệp khác đặt văn phòng đại diện còn doanh nghiệp thông tin lại không đặt?” – đại biểu Nguyễn Hữu Cầu nói và cho biết, thực tiễn là đã có 18 nước yêu cầu và phải thực hiện.

“Như vậy, từ góc độ pháp luật của Việt Nam, thực tiễn của Việt Nam cũng như thông lệ quốc tế, chúng tôi thấy quy định này là có lý và chúng ta có thể thực hiện được” – đại tá Nguyễn Hữu Cầu khẳng định.

Giải trình tiếp thu ý kiến của các đại biểu, ông Võ Trọng Việt - Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng & An ninh nói: “Chúng ta đã trả giá một số nơi, một số việc, một số cơ quan đã bị lộ lọt do nhập khẩu các linh kiện không chu đáo. Tất nhiên, có ý kiến còn băn khoăn nếu mình đưa cái này vào thì có bảo đảm an toàn không. Chúng ta phải tin vào hệ thống lãnh đạo của Đảng, tin vào hệ thống chính trị, tin vào cơ quan chuyên môn. Vì đã quy định ra như thế này thì dứt khoát phải làm tốt”.

Theo ông Việt, việc xác định thông tin quan trọng về an ninh quốc gia, Luật chỉ nêu tiêu chí cơ bản, còn danh mục của thông tin quan trọng an ninh quốc gia đối với vấn đề gì, lĩnh vực gì thì Chính phủ quy định.

Về điều 26 là lưu giữ dữ liệu trên đất nước Việt Nam và đặt trụ sở tại đất nước Việt Nam, ông Võ Trọng Việt khẳng định “không vi phạm vào hiệp định thế giới”.

“An ninh mạng, không gian mạng trong thời gian vừa qua và sắp tới rất phức tạp và ngày càng phức tạp. Chính vì vậy, Đảng, Nhà nước, Bộ Chính trị đã quyết định thành lập Bộ tư lệnh tác chiến không gian mạng ở Bộ Quốc phòng. Đây là vấn đề hết sức quan trọng và kẻ địch đang lợi dụng và triệt để lợi dụng việc này để chống phá ta thì không có lý do gì mà chúng ta lại buông lỏng việc này” – Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh nhấn mạnh.

Theo ông Việt, “trong luật cũng quy định rất rõ các doanh nghiệp và dữ liệu này chỉ liên quan đến quốc phòng, liên quan đến an ninh, chứ không phải tất cả, những việc này phục vụ thiết thực cho đất nước”.

Xuân Hưng

 

Ý kiến bạn đọc