Đông Anh: Bán mỏ cát giá bèo, tiền bồi thường phê duyệt trên "giấy"

09:22, 09/01/2019
|

- Theo xác nhận của chính quyền địa phương, 6,2ha đất Thành phố Hà Nội đã có quyết định giao cho công ty Minh Đạt thuê để khai thác cát là đất nông nghiệp thuộc loại khó giao do UBND xã Đại Mạch thuộc huyện Đông Anh quản lý. Vì vậy, người dân không được đền bù. Tuy nhiên, năm 2013, huyện Đông Anh đã ký văn bản xác định khoản tiền bồi thường cho dân là 10,5 tỷ đồng.

Công ty Minh Đạt khai thác mỏ cát
Mỏ cát đang được công ty Minh Đạt khai thác

Theo phản ánh của các hộ dân, năm 2000, họ đã được xã giao cho đất khu vực bãi Thanh Lan để trồng dâu. Quá trình canh tác diễn ra ổn định và hàng năm, người dân đều nộp sản phẩm cho hợp tác xã. Đến năm 2005, khi các lò gạch hoạt động dẫn đến cây dâu bị chết nên nhiều người bỏ không trồng nữa. Thay vào đó, dân trồng chuối, trồng ngô, đỗ...

Tuy nhiên, khi thành phố thu hồi đất để giao cho công ty CP xây dựng và kinh doanh xăng dầu Minh Đạt khai thác cát, toàn bộ diện tích đất của bà con đã không được bồi thường.

" Đất trồng dâu đã được UBND xã giao cho dân. Bất luận thế nào khi doanh nghiệp lấy đất phải thoả thuận, bồi thường thoả đáng cho người dân. Đằng này, họ cho máy ủi phá nát hoa màu của dân"-  bà Trần Thị Lan - người dân cho biết.

Xác nhận với PV, ông Lương Công Tình- trưởng thôn cho biết, khu đất dâu thuộc bãi Thanh Lan đã được xã giao cho người dân trồng trọt từ năm 2000. Khu đất này được UBND xã Đại Mạch xếp vào diện đất không ổn định do đặc tính của sông Hồng lúc lở lúc bồi nên có những năm đất bị sạt người dân mất đất canh tác. Chính vì vậy,  xã Đại Mạch chỉ giao theo khẩu nghị định 64. Quá trình giao đất phân chia đất cho các đội sản xuất đều có giấy tờ, sổ sách ghi lại đầy đủ.

Tuy nhiên, theo tài liệu PV có được, năm 2013, UBND huyện Đông Anh đã có quyết định chấp thuận về nguyên tắc dự kiến phương án tổng thể về bồi thường, hỗ trợ GPMB dự án của công ty Minh Đạt. Trong đó, ghi nhận kinh phí bồi thường, hỗ trợ về đất và hoa màu cho người dân là 10.5 tỷ đồng. Nguồn kinh phí do công ty Minh Đạt chi trả.

Theo ông Lê Thanh Hiến - Trưởng phòng tài nguyên và môi trường huyện Đông Anh, khi tiến hành phương án giải phóng mặt bằng, qua điều tra thực tế, nguồn gốc đất là bãi bồi ven sông, không thuộc đất quỹ đất công ích hay quỹ đất xã giao ổn định lâu dài cho người dân. Vì vậy, người dân không được hưởng chính sách bồi thường.

Lý giải vì sao, năm 2013 UBND huyện Đông Anh đã có quyết định trong đó có khoản tiền bồi thường, giải phóng mặt bằng 10,5 tỷ đồng nhưng lại không thực hiện chi trả. Ông Hiến cho biết,  trước khi giải phóng mặt bằng chi tiết, chủ đầu tư phải lên phương án về dự kiến kinh phí giải phóng mặt bằng . Trong dự toán này, có tính đến chi phí giải phóng mặt bằng theo phương án khảo sát sơ bộ. Thời điểm đó, do chưa nắm bắt hết được nguồn gốc đất nên Huyện có tính phương án bồi thường cho UBND xã là 135.000 đồng/m2. Tuy nhiên, về sau xác nhận đây không phải là đất công ích của xã nên Hội đồng giải phóng chỉ quyết định hỗ trợ bồi thường tài sản trên đất cho các hộ dân đang sử dụng đất.

Có thể thấy, quá trình xác minh nguồn gốc đất để làm căn cứ bồi thường cho người dân đang có nhiều vấn đề không rõ ràng. Trong khi người dân có đủ tài liệu ghi nhận việc họ được giao đất ổn định từ năm 2000 nhưng chính quyền lại xác định đất không thuộc diện được bồi thường. Việc này đã dẫn đến tranh chấp, khiếu kiện kéo dài nhiều năm tại huyện Đông Anh. Các gia đình mất đất cho rằng, đất đã được giao cho dân trồng trọt nhiều năm, người dân có công khai hoang trồng cấy khi Nhà nước thu hồi phải có thông báo và bồi thường tiền hoa màu cho người dân. 

Điều đáng nói, với kết quả xác minh nguồn gốc đất như trên đã dẫn tới việc cả người dân thôn Mạch Lũng và UBND xã Đại Mạch đơn vị quản lý đất không nhận được tiền bồi thường. Người hưởng lợi chỉ là doanh nghiệp khai thác mỏ cát. 

Chưa kể, giá thuê đất tiếp tục được các sở, ngành của TP Hà Nội “ưu ái “xác định cho công ty Minh Đạt là 6.650 nghìn đồng/m2/năm. Đây được xem mức giá quá thấp so với mặt bằng chung.

Không nhưng thế, chi cục thuế huyện Đông Anh mới đây ra thông báo hướng dẫn doanh nghiệp nộp 50% tiền thuê đất tương đương hơn 200 triệu đồng cho năm 2018. Lý do vào những tháng mùa mưa, doanh nghiệp không khai thác được nên không phải nộp tiền thuê. Như vậy, giá thuê đất năm 2018 của công ty Minh Đạt tiếp tục được giảm còn hơn 3.000 đồng/m2/năm. 

Điều này khiến người dân không khỏi thắc mắc công ty Minh Đạt liệu có phải là “đứa con cưng” hay đại diện cho nhóm lợi ích nào đó mà được hưởng nhiều đặc quyền đặc lợi từ chính quyền như vậy?

Khánh An